|
 |
Lesmodule ROI
Hieronder vindt u het interview met Teresa Cardoso Ribeiro en Marc van Muyzenberg zoals verschenen in 2010 in het NWO tijdschrift Geeste...
meer >>
Hieronder vindt u het interview met Teresa Cardoso Ribeiro en Marc van Muyzenberg zoals verschenen in 2010 in het NWO tijdschrift Geestesoog:
Vanuit de geesteswetenschappen leer je de
goede vragen te stellen
Het actieplan Actuele Geesteswetenschappen is een initiatief van NWO, KNAW en decanen om kennisbenutting te versterken en de match tussen kennisvragen bij beleid en het kennisaanbod uit de geesteswetenschappen te optimaliseren. Een van de resultaten uit dit initiatief is samenwerking met ROI training, advies en coaching (voormalig Rijks Opleidingsinstituut). Sinds dit jaar biedt ROI een module aan die beleidsmakers beleidsvraagstukken laat analyseren vanuit een geesteswetenschappelijk perspectief. Een interview met Marc van den Muyzenberg, directeur ROI en Teresa Cardoso Ribeiro, programmamaker en manager van de Leergang Beleidskunde 2 bij ROI.
‘De stelling waarmee de Actuele Geesteswetenschappen naar ROI kwam was: “er zitten veel bestuurskundigen en sociale wetenschappers bij het rijk. Dat moet je aanvullen met kennis uit de geesteswetenschappen, daarvan wordt het beleid béter”. Bij ons, ROI opleidingsinstituut voor ambtenaren, leefde ook de gedachte: de uitvoerbaarheid van beleid kan beter, met name door in de planfase een bredere kennisbasis te benutten. We hadden dus een match: het kòn beter. De Leergang Beleidskunde 2 (LB2) is een programma met een traditie van ruim 30 jaar en een bekende merknaam in het openbaar bestuur. In het afgelopen jaar hebben wij het programma vernieuwd door het modulair op te bouwen en meer ruimte te geven voor maatwerk. Zodoende is de LB2 in 2010 versterkt met de module Evidence Based Beleid Maken (EBBM). In het najaar van 2009 hebben wij een pilot gedraaid.’
Geesteswetenschappen roepen toch alleen maar méér vragen op?
‘Nee, je kijkt op een andere manier naar problemen. De bestuurskunde heeft de neiging om in modellen te denken die te snel naar oplossingen grijpen om de politieke waan van de dag te bedienen. Het startpunt van die modellen houdt zelden rekening met een doordachte probleemdefiniëring en gaat te snel voorbij aan de vraagfase. Vanuit de geesteswetenschappen leer je de goede vragen te stellen en krijg je het probleem vaak scherper. Als je kijkt naar het effect van beleid momenteel in de samenleving dan zie je vaak dat er meer geïnvesteerd had moeten worden in de probleemanalyse en de tussentijdse bijstelling ervan; meer vragen stellen, meer perspectieven erbij betrekken. Om vervolgens in de fase erna met dat model aan de slag te gaan. Dat is verder een prima model, een model dat zich ontwikkelt, maar ook een model dat gevoed moet worden. Zoals wij tijdens de pilot van EBBM ervaren hebben, kan dat met de geesteswetenschappen, bij bepaalde thema’s zoals integratie en identiteit, veel beter.’
Hoe ging dat in de pilot?
‘De deelnemers waren seniorbeleidsmedewerkers. Michiel Leezenberg en Joris van Eijnatten hebben uitgelegd wat beleidsmakers aan de geesteswetenschappen kunnen hebben. Daarna werd er gewerkt in zg. articulatiesessies rondom de cases ‘Fileproblematiek’ en ‘De Kloof Burger/Overheid/Elites’. Tijdens deze sessies zijn de deelnemers in gesprek gegaan met geesteswetenschappers: “waarom heb je hier niet aan gedacht”, “je vlucht in de techniek”, “de redenatie is krom”. De resultaten van deze sessies zijn vervolgens gespiegeld aan analyses van het probleem volgens de eigen methodiek van de deelnemers. Denkend vanuit de geesteswetenschappen krijg je hele andere noties bij dit soort vraagstukken. Bijvoorbeeld dat de slogan “anders betalen voor mobiliteit” averechts werkt. Het beleid is er op gericht mensen uit de auto krijgen. Als je ziet hoe sterk persoonlijke identiteit verbonden is met de auto, en hoe automerken dat al decennialang uitdragen, dan is het onbegonnen werk. Het maakt helemaal niet uit dat je in de file staat, als je maar met een goed gevoel in de auto zit. Dat soort inzichten helpen om de analyse van het probleem anders in te steken, niet alleen vanuit tolpoortjes en techniek.’
Waarom doen beleidsmedewerkers het niet altijd zo?
‘Basaal is de vraag: waar vind ik dergelijke informatie? Tijd is een belangrijke factor. Deze ontbreekt vaak. Je wordt niet beloond voor effect, maar voor een plan. En wat is je perspectief? Bedien je de politiek? Dan is je plan een plan, en is dat goed genoeg. Zijn de burgers je perspectief, dan zou je als ambtenaar de werking van je beleid moeten checken en kom je er minder snel mee weg. Vandaar dat we het mooi vonden om die articulatiesessies en verbreding van kennis in het programma op te nemen, met als uitgangspunt: natuurlijk moet je de politieke waan van de dag bedienen, maar je bent er voor de samenleving. Wij vinden bij ROI dat je ook moet willen bijdragen aan de effectiviteit van beleid in de uitvoering. Niet alleen een plan maken maar ook kijken naar de uitvoering en verder. Daarvoor heb je wellicht meer diversiteit in kennis nodig.’
Waarom brengen alfa’s hun kennis niet naar het beleid?
‘Wat je hoort bij de overheid is: ‘ze’ moeten de kennis meer hapklaar maken. Veel geesteswetenschappers zijn bang dat als ze de brug slaan naar het beleid, ze hun nuance kwijtraken. Dat is eigenlijk een gekke aanname. Juist bij beleid hebben ze die nuances nodig. Maar die brug moet wel geslagen worden. Beleidsmedewerkers vinden het onaantrekkelijk als geesteswetenschappers zich als miskend presenteren: wij zijn zo nuttig maar jullie zien ons niet.’
Een succes dus, de pilot?
‘Aan de articulatiesessies namen tien geesteswetenschappers vanuit het hele land deel. Het is bijzonder dat ze dit wilden doen en ze hebben aangegeven het weer te willen doen. Hier is een teken dat ook geesteswetenschappers zich willen mobiliseren en hun kennis willen presenteren.
De deelnemers dachten zeker niet van tevoren dat de geesteswetenschappen hen iets zouden opleveren. Ze dachten meer ‘kom maar op’. Gaandeweg hebben zij ingezien dat het hun werk scherper kan maken, en ook leuker, prikkelender en interessanter. We hebben hele positieve reacties gekregen van deelnemers. De pilot module wordt, in aangescherpte vorm, een vast onderdeel van de LB2, omdat de manier van kijken recht doet aan de complexiteit van maatschappelijke vraagstukken. En om als instituut aan te geven dat wij ook naar nieuwe wegen kijken om over beleid, als product en proces, na te denken. De vernieuwde LB2 die op 6 april a.s. van start gaat, is volgeboekt.’
|
|
|
PM: "Alfa's zoeken gehoor in bestuurlijk Den Haag"
PM, het magazine voor de overheid, publiceerde een artikel over de bijeenkomst op 6 november 2008. Dat vindt u hier ....
meer >>
|
PM, het magazine voor de overheid, publiceerde een artikel over de bijeenkomst op 6 november 2008. Dat vindt u hier . |
|
|
Science Guide: "Haagse antenne voor geesteswetenschappers"
In Science Guide, het nieuwsmagazine voor de kennissector, leest u een verslag van de conferentie Actuele Geesteswetenschappen gehouden op ...
meer >>
In Science Guide, het nieuwsmagazine voor de kennissector,
leest u een verslag van de conferentie Actuele Geesteswetenschappen gehouden op 6 november 2008.
|
|
|
|
|
|
|